1, Gidroksil bahasy: 1 gram polimer poliol, milligram KOH sanyna deň bolan gidroksil (-OH) mukdaryny öz içine alýar, birlik mgKOH/g.
2, Ekwiwalent: funksional toparyň ortaça molekulýar agramy.
3, Izosianatyň düzümi: molekuladaky izosianatyň düzümi
4, Izosianat indeksi: poliuretan formulasyndaky izosianatyň artykmaç derejesini görkezýär, adatça R harpy bilen görkezilýär.
5. Zynjyr uzaldyjy: Ol molekulýar zynjyrlaryň giňişlik tor baglanyşyklaryny uzaldyp, giňeldip ýa-da emele getirip bilýän pes molekulýar agramly spirtlere we aminlere degişlidir.
6. Gaty segment: Poliuretan molekulalarynyň esasy zynjyrynda izosianatyň, zynjyr uzaldyjysynyň we çarpaz baglanyşdyryjynyň reaksiýasy bilen emele gelen zynjyr segmenti we bu toparlar has uly birleşme energiýasyna, has uly giňişlik göwrümine we has uly berklige eýedir.
7, Ýumşak segment: uglerod uglerodly esasy zynjyr polimer poliol, çeýeligi gowy, poliuretan esasy zynjyrda çeýe zynjyr segmenti üçin.
8, Bir ädimli usul: belli bir temperaturada berkitme kalyplama usulynda, galyba gönüden-göni guýulyp, şol bir wagtda garyşdyrylan oligomer poliol, diizosiýanat, zynjyr uzaldyjy we katalizatory aňladýar.
9, Prepolimer usuly: Ilki oligomer poliol we diizosiýanat öňünden polimerleşme reaksiýasy, soňky NCO esasly poliuretan öňünden polimerini döretmek üçin, guýmak we soňra zynjyr uzaldyjy bilen öňünden polimer reaksiýasy, prepolimer usuly diýlip atlandyrylýan poliuretan elastomer usulyny taýýarlamak.
10, Ýarymprepolimer usuly: ýarymprepolimer usuly bilen prepolimer usulynyň arasyndaky tapawut, poliester poliolyň ýa-da poliefir poliolynyň bir böleginiň zynjyr uzaldyjysy, katalizator we ş.m. bilen garyndy görnüşinde prepolimere goşulmagydyr.
11, Reaksiýa inýeksiýa kalyplamasy: Reaksiýa inýeksiýa kalyplamasy RIM (Reaksiýa inýeksiýa kalyplamasy) diýlip hem atlandyrylýar, ol suwuk görnüşde pes molekulýar agramly oligomerler bilen ölçenýär, derrew garyşdyrylýar we şol bir wagtyň özünde galyba inýeksiýa edilýär we galyp boşlugynda çalt reaksiýa netijesinde materialyň molekulýar agramy çalt artýar. Täze häsiýetli topar gurluşlaryna eýe bolan düýbünden täze polimerleri örän ýokary tizlikde öndürmek prosesi.
12, Köpüklenme indeksi: ýagny, poliefiriň 100 böleginde ulanylan suwuň bölekleriniň sany köpüklenme indeksi (IF) hökmünde kesgitlenýär.
13, Köpüklenme reaksiýasy: umuman, suw bilen izosianatyň çalşyrylan karbamid öndürmek we CO2-ni çykarmak üçin reaksiýasyny aňladýar.
14, Gel reaksiýasy: umuman karbamat reaksiýasynyň emele gelmegini aňladýar.
15, Gel wagty: belli bir şertlerde, suwuk materialyň gel emele getirmek üçin wagt gerek bolýar.
16, Süýt wagty: I zolagyň ahyrynda suwuk fazaly poliuretan garyndysynda süýt hadysasy peýda bolýar. Bu wagt poliuretan köpüginiň döremeginde gaýmak wagty diýilýär.
17, Zynjyryň giňelme koeffisiýenti: zynjyryň giňeldiji komponentlerinde (garyşyk zynjyryň giňeldijisini goşmak bilen) amino we gidroksil toparlarynyň mukdarynyň (birlik: mo1) prepolimerdäki NCO2 mukdaryna gatnaşygyny, ýagny işjeň wodorod toparynyň NCO2-a bolan mol sanynyň (deňeşdirilen san) gatnaşygyny aňladýar.
18, Pes doýmadyk poliefir: esasan PTMG işläp düzmek üçin, PPG bahasy, doýmadyklygy 0,05mol/kg çenli azaldyldy, bu PTMG-niň işine ýakyn, Bayer Acclaim seriýaly önümleriniň esasy görnüşi bolan DMC katalizatoryny ulanýar.
19, Ammiak efir derejeli ergin: poliuretan erginini öndürmekde ereme güýjüni, uçujylyk tizligini göz öňünde tutmaly, ýöne erginde ulanylýan poliuretany öndürmekde poliuretandaky agyr NC0-ny göz öňünde tutmaly. NCO toparlary bilen reaksiýa girýän spirtler we efir spirtleri ýaly erginleri saýlap bolmaýar. Ergin suw we spirt ýaly garyndylary öz içine alyp bilmez, şeýle hem poliuretanyň zaýalanmagyna sebäp boljak aşgar maddalaryny öz içine alyp bilmez.
Efir ergininiň suw saklamagyna rugsat berilmeýär we NCO toparlary bilen reaksiýa girjek erkin kislotalary we spirtleri öz içine almaly däl. Poliuretanda ulanylýan efir ergininiň ýokary arassalykly "ammiak efir derejeli ergin" bolmagy zerurdyr. Ýagny, ergin artykmaç izosiýanat bilen reaksiýa girýär, soňra reaksiýa girmedik izosiýanatyň mukdary dibutilamin bilen kesgitlenýär we onuň ulanmaga ýaramlydygyny barlaýar. Prinsip, izosiýanatyň sarp edilişiniň degişli däldigi, sebäbi ol efirdäki, spirtdäki, kislotadaky suwuň izosiýanatyň umumy gymmatyny sarp etjekdigini görkezýär, eger leqNCO toparyny sarp etmek üçin gerek bolan erginiň gramm sany görkezilse, gymmat gowy durnuklylykdyr.
2500-den az izosiýanat ekwiwalenti poliuretan ergin hökmünde ulanylmaýar.
Erijiniň polýarlygy smolanyň emele gelme reaksiýasyna uly täsir edýär. Polýarlyk näçe uly bolsa, reaksiýa şonça-da haýal bolýar, mysal üçin toluol we metil etil keton arasyndaky tapawut 24 esse, bu erijiniň molekulasynyň polýarlygy uly bolup, spirt gidroksil topary bilen wodorod baglanyşygyny döredip, reaksiýanyň haýallamagyna sebäp bolup biler.
Polyhlorly efir erginini aromatik ergin saýlamak has gowy, olaryň reaksiýa tizligi efirden, ketondan, mysal üçin ksiloldan has çaltdyr. Ester we keton erginleriniň ulanylmagy gurluşyk döwründe iki şahaly poliuretanyň hyzmat möhletini uzaldyp biler. Örtükleriň önümçiliginde öň agzalan "ammiak derejeli ergin" saýlanmagy saklanýan stabilizatorlar üçin peýdalydyr.
Ester erginleri güýçli ereýär, ortaça uçujylyk tizligine, pes zäherlilige eýedir we has köp ulanylýar, siklogeksanon hem has köp ulanylýar, uglewodorod erginleri gaty eremek ukyby pes, ýekelikde az ulanylýar we beýleki erginler bilen has köp ulanylýar.
20, Fiziki üfleýji serişde: Fiziki üfleýji serişde köpük gözenekleriniň maddanyň fiziki görnüşiniň üýtgemegi, ýagny basylan gazyň giňelmegi, suwuklygyň uçup gitmegi ýa-da gaty maddanyň eremegi arkaly emele gelýändigidir.
21, Himiki üfleýji serişdeler: himiki üfleýji serişdeler gyzdyrylandan soň parçalanmadan soň uglerod dioksidi we azot ýaly gazlary çykaryp bilýän we birleşmäniň polimer düzüminde inçe gözenekleri emele getirýän serişdelerdir.
22, Fiziki özara baglanyşyk: polimer ýumşak zynjyrynda käbir gaty zynjyrlar bar we gaty zynjyr ýumşama nokadyndan ýa-da ereme nokadyndan aşak temperaturada himiki özara baglanyşykdan soň wulkanizirlenen rezin bilen birmeňzeş fiziki häsiýetlere eýedir.
23, Himiki özara baglanyşyk: uly molekulýar zynjyrlary ýagtylygyň, ýylylygyň, ýokary energiýaly şöhlelenmeleriň, mehaniki güýjüň, ultrases we özara baglanyşyk beriji agentleriň täsiri astynda himiki baglanyşyklar arkaly baglanyşdyryp, tor ýa-da şekil gurluşy polimerini emele getirmek prosesini aňladýar.
24, Köpüklenme indeksi: poliefiriň 100 bölegine deň bolan suwuň bölekleriniň sany köpüklenme indeksi (IF) hökmünde kesgitlenýär.
25. Gurluşy boýunça izosianatlaryň haýsy görnüşleri giňden ulanylýar?
J: Alifatik: HDI, alisiklik: IPDI, HTDI, HMDI, Aromatiki: TDI, MDI, PAPI, PPDI, NDI.
26. Izosianatlaryň haýsy görnüşleri giňden ulanylýar? Gurluş formulasyny ýazyň.
A: Toluol diizosiýanat (TDI), difenilmetan-4,4'-diizosiýanat (MDI), polifenilmetan poliizosiýanat (PAPI), suwuklandyrylan MDI, geksametilen-diizosiýanat (HDI).
27. TDI-100 we TDI-80-iň manysy?
A: TDI-100 2,4 gurluşly toluol diizosiýanatdan ybarat; TDI-80 80% 2,4 gurluşly toluol diizosiýanatdan we 20% 2,6 gurluşly garyndyny aňladýar.
28. Poliuretan materiallarynyň sintezinde TDI we MDI-niň aýratynlyklary nämelerden ybarat?
A: 2,4-TDI we 2,6-TDI üçin reaksiýa ukyby. 2,4-TDI-niň reaksiýa ukyby 2,6-TDI-den birnäçe esse ýokary, sebäbi 2,4-TDI-däki 4 pozisiýaly NCO 2 pozisiýaly NCO we metil toparyndan uzakda ýerleşýär we sterik garşylyk ýok diýen ýaly, 2,6-TDI-niň NCO-sy bolsa orto-metil toparynyň sterik täsirine sezewar bolýar.
MDI-niň iki NCO topary biri-birinden uzakda ýerleşýär we töwereginde hiç hili orunbasar ýok, şonuň üçin iki NCO-nyň aktiwligi deňeşdirme boýunça uly. Bir NCO reaksiýa gatnaşsa-da, galan NCO-nyň aktiwligi peselýär we umuman aktiwlik deňeşdirme boýunça uly bolýar. Şonuň üçin MDI poliuretan prepolimeriniň reaksiýa ukyby TDI prepolimeriniňkiden ulydyr.
29.HDI, IPDI, MDI, TDI, NDI sarylyga garşylygyň haýsysy has gowy?
A: HDI (özgermeýän sary alifatik diizosiýana degişlidir), IPDI (gowy optiki durnuklylyga we himiki garşylyga eýe bolan poliuretan smolasyndan ýasalýar, adatça ýokary derejeli reňksiz poliuretan smolasyny öndürmek üçin ulanylýar).
30. MDI modifikasiýasynyň maksady we umumy modifikasiýa usullary
A: Suwuklaşdyrylan MDI: Üýtgedilen maksat: suwuklaşdyrylan arassa MDI suwuklaşdyrylan üýtgedilen MDI bolup, ol arassa MDI-niň käbir kemçiliklerini (otag temperaturasynda gaty, ulanylanda ereýän, köp gezek gyzdyrylanda iş öndürijiligine täsir edýän) ýeňip geçýär, şeýle hem MDI esasyndaky poliuretan materiallarynyň iş öndürijiligini gowulandyrmak we gowulandyrmak üçin dürli üýtgetmeleriň esasyny düzýär.
Usullar:
① uretan bilen modifisirlenen suwuklaşdyrylan MDI.
2 karbodiimid we uretoniminiň modifisirlenen suwuklaşdyrylan MDI.
31. Polimer poliollaryň haýsy görnüşleri giňden ulanylýar?
A: Poliester poliol, poliefir poliol
32. Poliester poliollarynyň näçe senagat önümçiligi usuly bar?
A: Wakuum ereme usuly B, daşaýjy gaz ereme usuly C, azeotropik distillýasiýa usuly
33. Poliester we poliefir poliollarynyň molekulýar esasynyň ýörite gurluşlary nämelerden ybarat?
A: Poliester poliol: Molekulýar esasy böleginde efir toparyny we ahyrky toparda gidroksil toparyny (-OH) öz içine alýan makromolekulýar spirt birleşmesi. Poliefir poliollary: Molekulanyň esasy gurluşynda efir baglanyşyklaryny (-O-) we ahyrky zolaklary (-Oh) ýa-da amin toparlaryny (-NH2) öz içine alýan polimerler ýa-da oligomerler.
34. Poliefir poliollary häsiýetlerine görä nähili görnüşlere bölünýär?
A: Ýokary işjeň poliefir poliollary, peýwentlenen poliefir poliollary, ot çydamly poliefir poliollary, geterosiklik modifisirlenen poliefir poliollary, politetrahidrofuran poliollary.
35. Başlangyç maddasyna görä, adaty poliefirleriň näçe görnüşi bar?
A: Polioksid propilen glikol, polioksid propilen triol, gaty köpürjikli poliefir poliol, pes doýmadyk poliefir poliol.
36. Gidroksi-terminirlenen poliefirler bilen amin-terminirlenen poliefirleriň arasyndaky tapawut näme?
Aminoterminirlenen poliefirler gidroksil ujunyň amin topary bilen çalşyrylýan polioksid allil efirleridir.
37. Poliuretan katalizatorlarynyň haýsy görnüşleri giňden ulanylýar? Haýsy görnüşleri giňden ulanylýar?
A: Üçünji amin katalizatorlary, giňden ulanylýan görnüşleri: trietilendiamin, dimetiletanolamin, n-metilmorfolin, N, n-dimetilsiklogeksamin
Metall alkil birleşmeleri, giňden ulanylýan görnüşleri: organotin katalizatorlary, demir oktoat, demir oleat we dibutiltin dilaurat ýaly böleklere bölünip bilner.
38. Poliuretan zynjyr uzaldyjylary ýa-da çarpaz baglanyşdyryjylary giňden ulanylýanlary näme?
A: Poliollar (1, 4-butandiol), alitsiklik spirtler, aromatik spirtler, diaminler, spirt aminleri (etanolamin, dietanolamin)
39. Izosianatlaryň reaksiýa mehanizmi
A: Izosianatlaryň işjeň wodorod birleşmeleri bilen reaksiýasy işjeň wodorod birleşmesi molekulasynyň nukleofil merkeziniň NCO esasly uglerod atomyna hüjüm etmegi netijesinde ýüze çykýar. Reaksiýanyň mehanizmi aşakdaky ýaly:
40. Izosianatyň gurluşy NCO toparlarynyň reaksiýa ukybyna nähili täsir edýär?
A: AR toparynyň elektronegasiýa ukyby: eger R topary elektron siňdiriji topar bolsa, -NCO toparyndaky C atomynyň elektron bulut dykyzlygy pes we nukleofilleriň hüjümine has ejiz bolýar, ýagny spirtler, aminler we beýleki birleşmeler bilen nukleofil reaksiýalary geçirmek has aňsat bolýar. Eger R elektron donor topary bolsa we elektron buluty arkaly geçirilse, -NCO toparyndaky C atomynyň elektron bulut dykyzlygy artar, bu bolsa ony nukleofilleriň hüjümine has az ejiz edýär we işjeň wodorod birleşmeleri bilen reaksiýa ukyby peseler. B. Induksiýa täsiri: Aromatik diizosiýanat iki NCO toparyny öz içine alýandygy sebäpli, aromatik halkanyň birleşen täsiri sebäpli birinji -NCO geni reaksiýa gatnaşanda, reaksiýa gatnaşmaýan -NCO topary elektron siňdiriji toparyň roluny oýnar, şonuň üçin birinji NCO toparynyň reaksiýa işjeňligi ýokarlanýar, bu bolsa induksiýa täsiridir. C. sterik täsir: Aromatik diizosiýanat molekulalarynda, eger iki -NCO topary bir wagtyň özünde aromatik halkada bolsa, onda bir NCO toparynyň beýleki NCO toparynyň reaksiýa ukybyna täsiri köplenç has möhüm bolýar. Şeýle-de bolsa, iki NCO topary bir molekulada dürli aromatik halkalarda ýerleşýänlerinde ýa-da uglewodorod zynjyrlary ýa-da aromatik halkalar bilen bölünende, olaryň arasyndaky özara täsir az bolýar we zynjyr uglewodorodynyň uzynlygynyň artmagy ýa-da aromatik halkalaryň sanynyň artmagy bilen azalýar.
41. Aktiw wodorod birleşmeleriniň görnüşleri we NCO reaksiýasy
A: Alifatik NH2> Aromatik topar Bozui OH> Suw > Ikinji derejeli OH> Fenol OH> Karboksil topary > Çalşyrylan karbamid > Amido> Karbamat. (Eger nukleofil merkeziň elektron bulut dykyzlygy ýokary bolsa, elektronegasiýa güýçli bolýar we izosiýanat bilen reaksiýa aktiwligi ýokary bolýar we reaksiýa tizligi has çalt bolýar; başgaça bolsa, aktiwlik pes bolýar.)
42. Gidroksil birleşmeleriniň izosianatlar bilen reaksiýa girmegine täsiri
A: Aktiw wodorod birleşmeleriniň (ROH ýa-da RNH2) reaksiýa ukyby R-iň häsiýetleri bilen baglanyşyklydyr, eger R elektron çekýän topar bolsa (pes elektronegatiwlik), wodorod atomlaryny geçirmek kyn bolýar we aktiw wodorod birleşmeleri bilen NCO2 arasyndaky reaksiýa has kyn bolýar; Eger R elektron berýän orunbasar bolsa, aktiw wodorod birleşmeleriniň NCO2 bilen reaksiýa ukybyny ýokarlandyrmak mümkin.
43. Izosianatyň suw bilen reaksiýasynyň peýdasy näme?
A: Poliuretan köpügini taýýarlamakdaky esasy reaksiýalaryň biridir. Olaryň arasyndaky reaksiýa ilki durnuksyz karbamin turşusyny öndürýär, soňra ol CO2 we aminlere bölünýär we izosiýanat artykmaç bolsa, emele gelen amin izosiýanat bilen reaksiýa girip, karbamid emele getirýär.
44. Poliuretan elastomerlerini taýýarlamakda polimer poliollarynyň suw mukdary berk gözegçilikde saklanmalydyr
A: Elastomerlerde, örtüklerde we süýümlerde köpürjikler talap edilmeýär, şonuň üçin çig maldaky suwuň mukdary berk gözegçilikde saklanmaly, adatça 0,05% -den az bolmaly.
45. Amin we galaýy katalizatorlarynyň izosianat reaksiýalaryna katalitik täsirleriniň tapawutlary
A: Üçünji amin katalizatorlary izosianatyň suw bilen reaksiýasy üçin ýokary katalitik netijelilige eýedir, galaýy katalizatorlary bolsa izosianatyň gidroksil topary bilen reaksiýasy üçin ýokary katalitik netijelilige eýedir.
46. Poliuretan smolasyny näme üçin blok polimer hasaplap bolýar we zynjyr gurluşynyň aýratynlyklary nämelerden ybarat?
Jogap: Poliuretan smolasynyň zynjyr bölegi gaty we ýumşak böleklerden ybarat bolandygy sebäpli, gaty bölek izosianatyň, zynjyr uzaldyjysynyň we çarpaz baglanyşdyryjysynyň poliuretan molekulalarynyň esasy zynjyrynda reaksiýa bermegi netijesinde emele gelen zynjyr bölegine degişlidir we bu toparlar has uly birleşme energiýasyna, has uly giňişlik göwrümine we has uly berklige eýedir. Ýumşak bölek gowy çeýelige eýe bolan we poliuretan esasy zynjyrynda çeýe bölek bolan uglerod-uglerod esasy zynjyr polimer poliolyna degişlidir.
47. Poliuretan materiallarynyň häsiýetlerine täsir edýän faktorlar nämeler?
A: Toparyň birleşme energiýasy, wodorod baglanyşygy, kristallik, özara baglanyşyk derejesi, molekulýar agram, gaty segment, ýumşak segment.
48. Poliuretan materiallarynyň esasy zynjyryndaky ýumşak we gaty segmentler haýsy çig mallardyr?
A: Ýumşak bölek oligomer poliollardan (poliester, poliefir diollary we ş.m.), gaty bölek bolsa poliizosiýanatlardan ýa-da olaryň kiçi molekulaly zynjyr giňeldijileri bilen utgaşmasyndan ybarat.
49. Ýumşak segmentler we gaty segmentler poliuretan materiallaryň häsiýetlerine nähili täsir edýär?
A: Ýumşak segment: (1) Ýumşak segmentiň molekulýar agramy: poliuretanyň molekulýar agramynyň deňdigini göz öňünde tutup, ýumşak segment poliester bolsa, poliuretanyň berkligi poliester diolyň molekulýar agramynyň artmagy bilen artar; Eger ýumşak segment poliefir bolsa, poliuretanyň berkligi poliefir diolyň molekulýar agramynyň artmagy bilen azalýar, ýöne uzalmasy artýar. (2) Ýumşak segmentiň kristalligi: Ol çyzykly poliuretan zynjyr segmentiniň kristalligine has uly goşant goşýar. Umuman, kristallaşma poliuretan önümleriniň işini gowulandyrmak üçin peýdalydyr, ýöne käwagt kristallaşma materialyň pes temperatura çeýeligini peseldýär we kristal polimer köplenç mat bolýar.
Gaty bölek: Gaty zynjyr bölegi, adatça, polimeriň ýumşama we ereme temperaturasyna we ýokary temperatura häsiýetlerine täsir edýär. Aromatik izosianatlar tarapyndan taýýarlanan poliuretanlar berk aromatik halkalary öz içine alýar, şonuň üçin gaty bölekdäki polimeriň güýji artýar we materialyň güýji, adatça, alifatik izosianat poliuretanlaryndan has uly bolýar, ýöne ultramelewşe şöhleleriniň dargamagyna garşylyk pes we saralmagy aňsat. Alifatik poliuretanlar saralmaýar.
50. Poliuretan köpüginiň klassifikasiýa
A: (1) gaty köpük we ýumşak köpük, (2) ýokary dykyzlykly we pes dykyzlykly köpük, (3) poliester görnüşi, poliefir görnüşindäki köpük, (4) TDI görnüşi, MDI görnüşindäki köpük, (5) poliuretan köpük we poliizosiýanurat köpük, (6) bir ädimli usul we öňünden polimerleşdirme usuly bilen öndürmek, üznüksiz usul we aralykly öndürmek, (8) blok köpük we galyplanan köpük.
51. Köpük taýýarlamakdaky esasy reaksiýalar
A: Ol -NCO-nyň -OH, -NH2 we H2O bilen reaksiýasyna degişlidir we poliollar bilen reaksiýa girende, köpürtme prosesinde "gel reaksiýasy" umuman karbamatyň emele gelme reaksiýasyna degişlidir. Köpürtme çig malynda köp funksiýaly çig mal ulanylýandygy sebäpli, köpürtme ulgamynyň çalt gelleşmegine mümkinçilik berýän özara baglanyşykly tor alynýar.
Köpüklenme reaksiýasy köpüklenme ulgamynda suwuň gatnaşmagynda bolup geçýär. "Köpüklenme reaksiýasy" diýilýän zat, adatça, suw bilen izosianatyň çalşyrylan karbamid öndürmek we CO2-ni çykarmak üçin reaksiýasyny aňladýar.
52. Köpükleriň ýadro döreme mehanizmi
Çig mal suwuklykda ýa-da reaksiýanyň döreden temperaturasyna baglylykda gaz görnüşli maddany öndürýär we gazy uçurýar. Reaksiýanyň dowam etmegi we köp mukdarda reaksiýa ýylylygynyň öndürilmegi bilen gaz görnüşli maddalaryň we uçurmagyň mukdary yzygiderli artýar. Gazyň konsentrasiýasy doýgun konsentrasiýadan ýokary ýokarlananda, ergin fazasynda dowamly köpürjik emele gelip başlaýar we ýokary galýar.
53. Poliuretan köpügini taýýarlamakda köpük stabilizatorynyň roly
A: Köpük materialynyň bölekleriniň arasyndaky özara ereýänligi güýçlendirmek üçin emulsiýa täsirine eýedir; Silikon surfaktant goşulandan soň, suwuklygyň ýüz dartgynlylygyny γ ep-esli azaldýandygy sebäpli, gazyň dispersiýasy üçin zerur bolan artan erkin energiýa azaldylýar, şonuň üçin çig malda dispersiýa edilen howa garyşdyrma prosesinde ýadrolanmaga has meýilli bolýar, bu bolsa kiçi köpürjikleriň öndürilmegine goşant goşýar we köpügiň durnuklylygyny gowulandyrýar.
54. Köpügiň durnuklylyk mehanizmi
A: Degişli surfaktantlaryň goşulmagy inçe köpürjikli dispersiýanyň emele gelmegine ýardam edýär.
55. Açyk öýjükli we ýapyk öýjükli köpügiň emele gelme mehanizmi
A: Açyk öýjükli köpügiň emele gelme mehanizmi: Köp halatlarda, köpürjikde uly basyş bolanda, gel reaksiýasy bilen emele gelen köpürjik diwarynyň berkligi ýokary bolmaýar we diwar plyonkasy gaz basyşynyň ýokarlanmagy sebäpli dörän dartylmalara çydap bilmeýär, köpürjik diwar plyonkasy çekilýär we gaz ýarylan ýerden çykyp, açyk öýjükli köpügi emele getirýär.
Ýapyk öýjükli köpük emele gelme mehanizmi: Gaty köpürjikli ulgam üçin köp funksiýaly we pes molekulýar agramly poliefir poliollarynyň poliizosiýanat bilen reaksiýasy sebäpli gel tizligi deňeşdirme boýunça çalt bolýar we köpürjikdäki gaz köpürjik diwaryny döwüp bilmeýär, şeýlelik bilen ýapyk öýjükli köpük emele gelýär.
56. Fiziki köpüklendiriji we himiki köpüklendiriji maddalaryň köpüklenme mehanizmi
A: Fiziki üfleýji serişde: Fiziki üfleýji serişde belli bir maddanyň fiziki görnüşiniň üýtgemegi, ýagny basylan gazyň giňelmegi, suwuklygyň uçup gitmegi ýa-da gaty maddanyň eremegi arkaly emele gelýän köpük gözenekleridir.
Himiki üfleýji serişdeler: Himiki üfleýji serişdeler ýylylyk bilen parçalananda, uglerod dioksidi we azot ýaly gazlary bölüp çykarýan we polimer düzüminde inçe gözenekleri emele getirýän birleşmelerdir.
57. Ýumşak poliuretan köpüginiň taýýarlanyş usuly
A: Bir ädimli usul we prepolimer usuly
Prepolimer usuly: ýagny, poliefir poliol we artykmaç TDI reaksiýasy erkin NCO toparyny öz içine alýan prepolimere öwrülýär we soňra köpük ýasamak üçin suw, katalizator, stabilizator we ş.m. bilen garyşdyrylýar. Bir ädimli usul: Dürli çig mallar hasaplama arkaly garyşdyryjy kellesine gönüden-göni garyşdyrylýar we köpükden ädim ýasalýar, ol üznüksiz we aralykly bölünip bilner.
58. Gorizontal köpüklenme we dik köpüklenme häsiýetnamalary
Deňleşdiriji basyş plastinkasy usuly: ýokarky kagyz we ýokarky örtük plastinkasyny ulanmak bilen häsiýetlendirilýär. Daşky oýuk usuly: daşky oýuk we konweýer lentasynyň düşýän plastinkasyny ulanmak bilen häsiýetlendirilýär.
Dik köpüklenme häsiýetnamalary: köpük bloklarynyň uly kese-kesiş meýdanyny almak üçin kiçi akym ulanyp bolýar we adatça blokyň şol bir bölegini almak üçin gorizontal köpüklenme maşynyny ulanýarlar, akym derejesi dik köpüklenmeden 3-5 esse uly bolýar; Köpük blokunyň uly kese-kesişi sebäpli ýokarky we aşaky gatlak ýok, gyra gatlagy hem inçe, şonuň üçin kesiş ýitgisi ep-esli azalýar. Enjamlar kiçi meýdany öz içine alýar, zawodyň beýikligi takmynan 12 ~ 13 m we zawodyň we enjamyň maýa goýum çykdajylary gorizontal köpüklenme prosesine garanda pes; Silindr ýa-da gönüburçly köpük göwrelerini, esasanam aýlawly kesiş üçin tegelek köpük billetlerini öndürmek üçin bunkeri we modeli çalşyrmak aňsat.
59. Ýumşak köpüklendiriji taýýarlamak üçin çig mal saýlamagyň esasy nokatlary
A: Poliol: adaty blok köpük üçin poliefir poliol, molekulýar agramy adatça 3000 ~ 4000, esasan poliefir triol. Molekulýar agramy 4500 ~ 6000 bolan poliefir triol ýokary çydamly köpük üçin ulanylýar. Molekulýar agramyň artmagy bilen köpügiň dartgynlyk güýji, uzalmagy we çydamlylygy artýar. Meňzeş poliefirleriň reaksiýa ukyby peseldi. Poliefiriň funksional derejesiniň artmagy bilen reaksiýa deňeşdirme boýunça çaltlaşýar, poliuretanyň özara baglanyş derejesi ýokarlanýar, köpügiň gatylygy ýokarlanýar we uzalmagy peselýär. Izosianat: Poliuretan ýumşak blok köpüginiň izosianat çig maly esasan toluol diizosianatdyr (TDI-80). TDI-65-iň deňeşdirme boýunça pes aktiwligi diňe poliester poliuretan köpük ýa-da ýörite poliefir köpük üçin ulanylýar. Katalizator: Köp mukdarda ýumşak köpük köpüklenmeginiň katalitik peýdalaryny takmynan iki kategoriýa bölmek bolýar: biri organometal birleşmeler, demir kaprilat iň köp ulanylýar; Başga bir görnüşi bolsa, adatça dimetilaminoetil efirleri hökmünde ulanylýan üçünji derejeli aminlerdir. Köpük stabilizatory: Poliester poliuretan köpükde esasan kremniý däl ýüzleý aktiw maddalar ulanylýar, polieter köpükde bolsa organosilika-oksidlenen olefin kopolimeri esasan ulanylýar. Köpükleýji agent: Umuman, poliuretan ýumşak blok köpükleriniň dykyzlygy kub metre 21 kg-dan ýokary bolanda köpükleýji agent hökmünde diňe suw ulanylýar; Metilen hlorid (MC) ýaly pes gaýnama temperaturaly birleşmeler diňe pes dykyzlykly formulalarda kömekçi üfleýji agentler hökmünde ulanylýar.
60. Daşky gurşaw şertleriniň blok köpükleriniň fiziki häsiýetlerine täsiri
A: Temperaturanyň täsiri: poliuretanyň köpürjiklenme reaksiýasy materialyň temperaturasy ýokarlananda çaltlaşýar, bu bolsa duýgur formulalarda özeniň ýanmagy we ýanma howpuny döredýär. Howanyň çyglylygynyň täsiri: Çyglylygyň ýokarlanmagy bilen, köpükdäki izosianat toparynyň howadaky suw bilen reaksiýasy sebäpli, köpügiň gatylygy peselýär we uzalma artýar. Köpügiň dartylma güýji karbamid toparynyň artmagy bilen artýar. Atmosfera basyşynyň täsiri: Şol bir formula üçin, has ýokary beýiklikde köpürjiklenende, dykyzlyk ep-esli azalýar.
61. Sowuk galyplanan ýumşak köpük bilen gyzgyn galyplanan köpük üçin ulanylýan çig mal ulgamynyň arasyndaky esasy tapawut
A: Sowuk guratmakda ulanylýan çig mal ýokary reaksiýa eýedir we guratmak wagtynda daşarky gyzdyrmaga zerurlyk ýok, ulgamyň öndürýän ýylylygyna daýanýar, guratmak reaksiýasy gysga wagtyň içinde tamamlanyp bilner we çig mal guýlandan soň birnäçe minutdan soň galyp çykarylyp bilner. Gyzgyn guratmakda ulanylýan köpügiň çig mal reaksiýa ukyby pes we reaksiýa garyndysy galypda köpürjiklenenden soň galyp bilen bilelikde gyzdyrylmaly we köpük önümi bişirme kanalynda doly ýetişenden soň çykarylyp bilner.
62. Sowuk ýagdaýda galyplanan ýumşak köpügiň gyzgyn ýagdaýda galyplanan köpügiň aýratynlyklary nämelerden ybarat?
A: ① Önümçilik prosesi daşarky ýylylygy talap etmeýär, köp ýylylygy tygşytlap biler; ② Ýokary egilme koeffisiýenti (ýygnalyp bilinme gatnaşygy), gowy rahatlyk görkezijisi; ③ Ýokary gaýdyp gelme tizligi; ④ Ot çydamlylygy bolmadyk köpük hem belli bir ot çydamly häsiýetlere eýedir; ⑤ Gysga önümçilik sikli, galypdan tygşytlap biler we çykdajylary tygşytlap biler.
63. Ýumşak we gaty köpügiň häsiýetnamalary we ulanylyşy
A: Ýumşak köpürjikleriň häsiýetnamalary: Poliuretan ýumşak köpürjikleriň öýjük gurluşy esasan açykdyr. Umuman alanyňda, ol pes dykyzlyga, gowy elastik dikeldilmäge, ses siňdirilmegine, howa geçirijiligine, ýylylygy saklamaga we beýleki häsiýetlere eýedir. Ulanylyşy: Esasan mebel, ýassyk materialy, awtoulag oturgyjynyň ýassyk materialy, dürli ýumşak örtükli laminirlenen kompozit materiallar, senagat we raýat ýumşak köpük, şeýle hem süzgüç materiallary, ses izolýasiýa materiallary, zarba çydamly materiallar, bezeg materiallary, gaplama materiallary we ýylylyk izolýasiýa materiallary hökmünde ulanylýar.
Gaty köpügiň häsiýetnamalary: poliuretan köpügiň ýeňil agramy, ýokary özellik berkligi we gowy ölçeg durnuklylygy bar; poliuretan gaty köpügiň ýylylyk izolýasiýa görkezijisi has gowy. Güýçli ýelmeşýän güýç; Gowy garrama görkezijisi, uzak adiabatik hyzmat möhleti; Reaksiýa garyndysynyň gowy akymlylygy bar we çylşyrymly görnüşli boşlugy ýa-da giňişligi ýumşak dolduryp bilýär. Poliuretan gaty köpük önümçiliginiň çig maly ýokary reaksiýa ukybyna eýedir, çalt berkimegi gazanyp bilýär we zawodda ýokary netijeliligi we köpçülikleýin önümçiligi gazanyp bilýär.
Ulanylyşy: Sowadyjylar, doňduryjylar, sowadyjy gaplar, sowuk ammarlar, nebit geçirijileri we gyzgyn suw geçirijilerini izolýasiýa etmek, bina diwarlaryny we üçegini izolýasiýa etmek, izolýasiýa sendwiç tagtasy we ş.m. üçin izolýasiýa materialy hökmünde ulanylýar.
64. Gaty köpürjikli formulanyň dizaýnynyň esasy nokatlary
A: Poliollar: gaty köpük formulalary üçin ulanylýan poliefir poliollary, adatça, ýokary energiýaly, ýokary gidroksil gymmatly (pes molekulýar agramly) polipropilen oksid poliollarydyr; Izosianat: Häzirki wagtda gaty köpürjikler üçin ulanylýan izosianat esasan polimetilen polifenil poliizosianat (umumylykda PAPI diýlip atlandyrylýar), ýagny çig MDI we polimerleşdirilen MDI; Üfleýji serişdeler: (1) CFC üfleýji serişde (2) HCFC we HFC üfleýji serişde (3) pentan üfleýji serişde (4) suw; Köpük stabilizatory: Poliuretan berk köpük formulalary üçin ulanylýan köpük stabilizatory, adatça, polidimetilsiloksan we polioksolefin blok polimeridir. Häzirki wagtda köpük stabilizatorlarynyň köpüsi esasan Si-C görnüşlidir; Katalizator: Gaty köpürjik formulalarynyň katalizatory esasan üçünji derejeli amindir we organotin katalizatory ýörite ýagdaýlarda ulanylyp bilner; Beýleki goşundylar: Poliuretan berk köpük önümleriniň dürli ulanylyşynyň talaplaryna we zerurlyklaryna laýyklykda, formula ot çydamly maddalar, açyjy maddalar, tüssä ingibitorlary, garrama garşy maddalar, küýze garşy maddalar, berkidiji maddalar we beýleki goşundylar goşulyp bilner.
65. Bütin deri üçin köpük taýýarlamak prinsipi
A: öz-özüni derileýän köpük (öz-özüni derileýän köpük) diýlip hem atlandyrylýan integral deri köpügi (ISF), öndürilen wagtynda öz dykyz derisini öndürýän plastik köpükdür.
66. Poliuretan mikrogözenekli elastomerleriň häsiýetnamalary we ulanylyşy
A: Aýratynlyklary: poliuretan elastomer blok polimer bolup, adatça oligomer poliol çeýe uzyn zynjyrly ýumşak segmentden, diizosiýanatdan we zynjyr uzaldyjysyndan ybarat bolup, gaty segmenti, gaty segmenti we ýumşak segmenti çalyşýan tertip emele getirýär we gaýtalanýan gurluş birligini emele getirýär. Poliuretan ammiak efir toparlaryny öz içine almagyndan başga-da, molekulalaryň içinde we arasynda wodorod baglanyşyklaryny döredip bilýär, ýumşak we gaty segmentler bolsa mikrofaza sebitlerini döredip, mikrofaza bölünmegini döredip bilýär.
67. Poliuretan elastomerleriniň esasy iş häsiýetnamalary nämelerden ybarat?
A: Işleýiş häsiýetnamalary: 1, ýokary berklik we elastiklik, ýokary elastikligi saklamak üçin dürli berklik diapazonynda (Shaw A10 ~ Shaw D75) bolup biler; Umuman alanyňda, zerur bolan pes berkligi plastifikatorsyz gazanyp bolýar, şonuň üçin plastifikatoryň göçmegi sebäpli hiç hili mesele ýok; 2, şol bir berklik ýagdaýynda, beýleki elastomerlere garanyňda ýokary göterijilik ukyby; 3, ajaýyp aşynma garşylygy, onuň aşynma garşylygy tebigy rezinkadan 2-10 esse ýokary; 4. Ajaýyp ýag we himiki garşylyk; Hoşboý ysly poliuretan radiasiýasyna çydamly; Ajaýyp kislorod garşylygy we ozon garşylygy; 5, ýokary täsir garşylygy, gowy ýadawlyga we şoka çydamlylygy, ýokary ýygylykly egilme ulanylyşlary üçin amatly; 6, pes temperatura çeýeligi gowy; 7, adaty poliuretan 100 ℃-den ýokary ulanylyp bilinmez, ýöne ýörite formulany ulanmak 140 ℃ ýokary temperatura çydap biler; 8, galyplamak we gaýtadan işlemek çykdajylary deňeşdirme boýunça pes.
68. Poliuretan elastomerleri poliollara, izosianatlara, önümçilik proseslerine we ş.m. görä klassifikasiýa edilýär
A: 1. Oligomer poliolynyň çig malyna görä, poliuretan elastomerleri poliester görnüşine, poliefir görnüşine, poliolefin görnüşine, polikarbonat görnüşine we ş.m. bölüp bolýar. Poliefir görnüşi belli bir görnüşlere görä politetrahidrofuran görnüşine we polipropilen oksid görnüşine bölünip bilner; 2. Diizosianatyň tapawudyna görä, ony alifatik we aromatik elastomerlere bölüp bolýar we TDI görnüşine, MDI görnüşine, IPDI görnüşine, NDI görnüşine we beýleki görnüşlere bölüp bolýar; Önümçilik prosesinden poliuretan elastomerleri däp boýunça üç kategoriýa bölünýär: döküm görnüşi (CPU), termoplastiklik (TPU) we garyşdyrma görnüşine (MPU).
69. Poliuretan elastomerleriniň häsiýetlerine molekulýar gurluşy nukdaýnazaryndan täsir edýän faktorlar nämeler?
A: Molekulýar gurluşynyň nukdaýnazaryndan, poliuretan elastomer blok polimer bolup, adatça oligomer poliollardan, çeýe uzyn zynjyrly ýumşak segmentden, diizosiýanatdan we zynjyr uzaldyjysyndan ybarat bolup, gaty segmenti, gaty segmenti we ýumşak segmenti çalyşyp, gaýtalanýan gurluş birligini emele getirýär. Poliuretan ammiak efir toparlaryny öz içine almagyndan başga-da, molekulalaryň içinde we arasynda wodorod baglanyşyklaryny döredip bilýär, ýumşak we gaty segmentler bolsa mikrofaza sebitlerini döredip, mikrofaza bölünişini döredip bilýär. Bu gurluş aýratynlyklary poliuretan elastomerleriniň ajaýyp aşynma garşylygyna we berkligine eýe bolmagyny üpjün edýär, bu bolsa "aşynma garşy rezin" diýlip atlandyrylýar.
70. Adaty poliester görnüşi bilen politetrahidrofuran efir görnüşindäki elastomerleriň arasyndaky iş görkezijileriniň tapawudy
A: Poliester molekulalarynda has köp polýar efir toparlary (-COO-) bar, olar güýçli molekula içi wodorod baglanyşyklaryny emele getirip bilýär, şonuň üçin poliester poliuretan ýokary berklige, aşynma garşylygyna we ýag garşylygyna eýedir.
Poliefir poliollaryndan taýýarlanan elastomer gidroliz durnuklylygyna, howa şertlerine çydamlylygyna, pes temperatura çeýeligine we küýze garşylygyna eýedir. Makalanyň çeşmesi / Polimer öwrenmek boýunça ylmy-barlag işleri
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 17-nji ýanwary